Югары уку йорты диварларында студентлар һәм җанатарлар спорт телевидениесе трендлары һәм тренировкалар физиологиясе турында фикер алышу, шулай ук Казан командасы һөҗүмчесе белән аралашу өчен җыелды.
Бүген, 3 ноябрьдә, Казан федераль университетында «Хоккей факультеты» – КФУ белән «Ак Барс»хоккей клубының уртак проекты узды. Зур спорт турындагы тере диалог форматындагы чара студентларны, җанатарларны һәм экспертларны берләштерде.
Очрашу Казан университетының икенче корпусының 109 нчы аудиториясендә узды. Югары уку йортының мәгълүмати сәясәт департаменты директоры Елена Ельшина билгеләп үткәнчә, бу проект КФУ белән хоккей клубының өченче коллаборациясе булды.
“Быел без яңа уртак проект үткәрәбез. „Ак Барс“ клубы белән шундый сыйфатлы, озак һәм нәтиҗәле хезмәттәшлеккә шатбыз. „Хоккей факультеты” – арена мәйданында Казан университетыннан интерактивлар, фәнни шоу, сюрпризлар, шулай ук бүген университет һәм клуб экспертларыннан уртак лекцияләр плеядасы. Тамашачылар чын „парага” барып, сессияне матчта тапшыра булып чыга”, – диде Елена Ельшина.
Беренче лекция “Спорт ТВның яңа стандарты: шоу хоккейдан кызыклырак була аламы?” темасына багышланды. «Ак Барс Шоу» продюсеры Роман Титов һәм UNIVER TV телеканалы мөхәррире Софья Чугунова спорт видеопроектлары булдыру, геройлар һәм форматлар белән эшләү турында сөйләделәр, алар тамашачыларны уен белән генә кызыксындырмаска ярдәм итә.
“Хәзерге чынбарлыкта хоккей боз мәйданчыгы белән генә чикләнми. Массакүләм тамашачыга кызыклы булган бөтен нәрсә аның чикләреннән чыгарга тиеш. Без клубның медиада тәкъдим ителүен арттырырга тиеш. Хоккей-ул нигез, бу хисләр, бу җиңүләр, әмма аның нигезендә без медиа төзибез һәм имидж бәясен арттырабыз», – дип белдерде Р.Титов.
Продюсер яшереп тормады: яңа аудитория җәлеп итү өчен клуб экспериментларга бара. Ул студиянең көтелмәгән кунаклары белән роликларны күрсәтте һәм соңгы ярты ел эчендә иң күп каралган рилс – ул бөтенләй матур гол яки капкачы сейвы түгел, дип белдерде.
“Кешеләргә инде күптән хоккей гына кирәкми. Без контентны бу спорт төре белән мавыгучыларга түгел, ә киресенчә, аңа барыбер булганнарга кызыклы булсын өчен „төрә“ белергә тиеш», – дип ассызыклады ул.
Теманы С.Чугунова дәвам итте. Ул лекциягә әзерлек урынына алдагы көнне матчка барганын әйтте, һәм балачактан булган очрак («Ак Барс» ның элеккеге капитаны Александр Свитов аңа шайба аткан) аның журналистикага юлын ничек билгеләгәнен сөйләде.
UNIVER TV мөхәррире шулай ук тамашачының игътибарын ничек саклап калырга дигән темага практик киңәшләр бирде:
“Теләсә нинди тарих, сезнең теләсә нинди мавыгуыгыз-ул инде әзер тема. Әмма видеоны ахырына кадәр карасыннар өчен „элмәкләрне“ кулланырга кирәк – сорау бирергә һәм шунда ук аңа җавап бирергә, форматларны үзгәртергә һәм һичшиксез тамашачыны финалда җәлеп итәргә кирәк».
Икенче период чын мифлар баттлына әверелде. «Ак Барс» тренер-реабилитологы Игорь Савинов һәм КФУның Гомумуниверситет физик тәрбия һәм спорт кафедрасы профессоры Кадрия Волкова ЗОЖ (Сәламәт яшәү рәвеше) турындагы иң популяр ялгыш фикерләрне ачыкладылар.
Беренче миф – “никадәр күбрәк күнегүләр ясасаң, шулкадәр яхшырак”. К.Волкова спортзалдагы фанатизмның ни өчен яхшылыкка китермәвен аңлатты:
“Яшьләр һәр тренировкада күбрәк авырлык алсаң, алгарыш чиксез булачак, дип уйлыйлар. Әмма иртәме-соңмы тән түзә алмаячак-үзәк нерв системасының артык йөкләнеше, ару һәм яну булачак. Ешлыкны саклау мөһим: көчле тренировка, уртача һәм ял”.
И.Савинов хезмәттәшен хуплады һәм спорт белән физкультура арасындагы сызыкны уздырды, «физкультура – сәламәтлек өчен, ә спорт – нәтиҗә өчен сәламәтлек», дип билгеләп үтте.
Икенче миф – “әгәр күнегүләрдән соң авырту булмаса, димәк, син начар тырыштың». Экспертлар бердәм рәвештә бу күзаллауны үткәннең калдыгы дип атадылар. Тренер-реабилитолог сүзләренчә, хәзерге спортта хәлләр киресенчә: дөрес йөкләнеш авырту хисләрен киметергә тиеш, ә тернәкләнү өчен криотерапия һәм “нейромышечный релиз” бар.
Өченче миф – “никадәр күбрәк тирләсәң, шулкадәр күбрәк май яндырасың”. Казан университеты профессоры искә төшергәнчә, тирләү-сыеклыкны югалту гына.
«Әгәр май процентын киметергә телисез икән, пленка белән уралырга кирәкми, бары тик үз пульс зонасында кардиотренировка үтәргә кирәк”, – дип аңлатты ул.
Чакырылган кунаклар шулай ук интуитив туклану (ул баштан ук дөрес рационда гына эшли), 2-3 литр су нормасы (барысы да тән авырлыгына һәм сезонга бәйле) һәм сигез сәгатьлек йокы (спортчыларга 9-10 сәгать йокларга кирәк), шулай ук детокс, БАДлар, витаминнар һәм мотивация турында сөйләштеләр.
«Бәхетле кәшәкә: зур спортның хисләре һәм ритуаллары» өченче период кысаларында «Ак Барс» спорт психологы Әминә Мөхәммәтшина һәм КФУ Психология һәм мәгариф институтының клиник психология һәм шәхес психологиясе кафедрасы мөдире Руслан Хәкимҗанов чыгыш ясады. Алар хоккейчыларның ни өчен матчлар алдыннан гадәти гамәлләрне кабатлауларын, дулкынлану белән ничек көрәшүләрен һәм әгәр уен алды ритуаллары бозылса, нәрсә булачагын аңлаттылар.
Тәҗрибәле хоккейчыларның да бозга чыгар алдыннан «бәхетле кәшәкә» алулары яки таныш ритуалны кабатлаулары турындагы сорауга җавап биреп, Р.Хәкимҗанов безнең психикага аңлы һәм аңсыз нәрсәләр керүен билгеләп үтте.
“Осталык синең никадәр яхшы уйнавыңны билгели, әмма осталык сиңа бүген җиңәрсеңме икәнлегенә ышаныч бирми. Профессиональ спортчы билгесезлек вәзгыяте белән очрашканда, ул аңарда борчылу уята. Нәкъ менә шуңа күрә бу билгесезлеккә билгеле бер мәгънә бирү өчен ритуал барлыкка килә”, – дип ассызыклады Казан федераль психологы.
Ә.Мөхәммәтшина хәбәр иткәнчә, ритуаллар – ул алдан белү аша борчылуны киметү.
“Ритуалларның тулы бер пулы булган спортчылар бар. Ләкин ритуализмның минусы да бар: кайвакыт, әгәр бу процесс ниндидер әйбергә бәйләнгән булса, аны онытырга, ватарга мөмкиннәр, димәк, бу тышкы тәртипсезлек эчке күңелгә зыян китерергә мөмкин”, – дип кисәтте ул.
Аның сүзләренчә, ритуалларның тышкы чыганаклардан бәйсез булуы һәм мобиль булуы яхшырак.
Матч алдыннан соңгы минутлар турында сөйләгәндә, «Ак Барс» эксперты спорт психологиясендә әзерлек турында берничә төрле күзаллау барлыгын билгеләп үтте: борчылу, курку, стрессның оптималь дәрәҗәсе.
“Спортчының әзерлек халәтен үзлегеннән көйләве мөһим. Кемдер моны интуитив рәвештә эшли һәм сулыш темпын үзгәртә, кемдер махсус техникага өйрәнә һәм шулай ук аларны куллана. Спектр зур, ул психотипка, спорт төренә – команда яки шәхси, уеннар һәм чыгышларның ешлыгына бәйле”, – дип сөйләде Ә.Мөхәммәтшина.
Кафедра мөдире өстәп әйткәнчә, төп сорау – кеше үзенең нинди хис кичерүен аңлыймы.
“Кагыйдә буларак, күп кешеләр үзләренең нинди хис-кичерешләр белән очрашуларын ахыргача аңламый. Без куркабыз дип әйтә алабыз, ләкин чынлыкта моның артында ниндидер башка нәрсә яшеренгән. Нәкъ шундый мизгелләрдә спортчы очрашкан хисләрне дөрес танырга ярдәм итү өчен спорт психологы кирәк тә”, – дип аңлатты ул.
Хоккейчыга матч алдыннан тыныч булу мәҗбүриме дигән сорауга җавап биреп, «Ак Барс» психологы ассызыклаганча, барысы да индивидуаль.
«Элек чыгу алдыннан никадәр күбрәк уйлансаң, борчылсаң, шулкадәр яхшырак уйнаячаксың дигән фикер бар иде”, – дип аңлатты спорт психологы.
КФУ эксперты дулкынлану һәрвакытта да ярдәм итми, дип өстәде.
“Мәсәлән, мин мәйданчыкка чыгу алдыннан йөрәк тибеше артуын тойдым һәм аның булачак вакыйга алдыннан барлыкка килүен аңлыйм – бу мине мобилизацияли. Ә кемнәрдер үз хис-кичерешләренә артык игътибар юнәлтә башлыйлар, һәм ул вакытта алар алга таба уйнамыйлар, ә үзләренең эчке дөньясын җайга салырга тырышалар», – диде психолог.
Программа «Ак Барс» һөҗүмчесе Артем Галимов һәм «Ак Барс Шоу» алып баручысы Анна Семеновых белән ачык очрашу форматында тәмамланды. Уенчы студентлар һәм җанатарлар сорауларына җавап бирде. Форвард Казанга Самарадан 11 яшендә күченүе турында сөйләде.
Бозга чыгар алдыннан аның шәхси ритуалы бармы дигән сорауга спортчы уңай җавап бирде.
“Һәркемдә алар бар, миндә дә, ләкин ачарга теләмим, сер булып калсын. Миңа калса, әгәр сөйләсәң, бу эшләмәячәк”, – диде хоккейчы елмаеп.
Уенчы шулай ук 2019 елда КХЛда дебют турындагы истәлекләре белән уртаклашты. А.Галимов әйтүенчә, хоккей булмаса, ул, мөгаен, киберспорт белән шөгыльләнер иде.
Карьерасы тәмамланганнан соң планнар турында сөйләгәндә, Артем тренер яки агент була алыр идем, дип фаразлады.
“Мөгаен, мин балаларымны хоккейга бирер идем”, – диде ул.
Холлда шулай ук «хоккей факультеты» студент билеты рәвешендә тантамареска һәм фотобудка урнаштырылган иде. Чарага килүчеләр истәлекле фотосурәтләр ясый алды, адарда хоккейчы автографларын калдырды.
Очрашу азагында Артем Галимов җанатарларга ярдәмнәре өчен рәхмәт белдерде, ә катнашучылар күмәк фото ясадылар.
“Хоккей факультеты”9 ноябрьдә узачак Казан федераль университеты һәм “Ак Барс” белән Түбән Новгородның “Торпедо” уртак тематик матчына әзерлекнең бер өлеше булды. Клуб һәм университет өченче сезон хезмәттәшлек итә: 2024 елда алар КФУның 220 еллыгына «академик матч» оештырганнар иде, ә 2025 елда Бөтендөнья космос атнасына багышланган «Космик матч» үтте.
Материалны өлешчә яки тулысынча күчереп бастырганда, шулай ук цитаталар китергәндә КФУ матбугат хезмәтенә сылтама ясарга кирәк.
Авторы: Рузалия Хәкимуллина, Әминә Морат, КФУның мәгълүмати сәясәт департаменты, фото: Исламия Баянова