76 илдән 21 000нән артык катнашучы ясалма интеллект (ЯИ) үсеше һәм башка мәсьәләләр турында фикер алышачак, ә университет вәкилләре үзләренең тикшеренүләре һәм эшләнмәләре турында сөйләячәк.
Бүген, 29 октябрьдә, «Казан Экспо» Халыкара күргәзмәләр үзәгендә (МВЦ) Kazan Digital Week – 2026 халыкара форумы ачылды. Чара бизнес, хакимият һәм алдынгы фәнни үзәкләр вәкилләрен цифрлы технологияләр үсеше, ясалма интеллект һәм IT-кадрлар әзерләү турында фикер алышу өчен берләштерде. Эшлекле программа ун төп юнәлешне колачлый – мобильлекнең интеллектуаль системаларыннан алып киберкуркынычсызлыкка һәм цифрлы индустриягә кадәр. Форумда гадәттәгечә Казан федераль университеты галимнәре дә актив катнаша.
Ачылу тантанасында Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов катнашты. Ул билгеләп үткәнчә, елдан-ел бу чара масштаблырак һәм әһәмиятлерәк була бара. Агымдагы елда форумга дөньяның 76 иленнән 21 700дән артык катнашучы теркәлгән.
«Быел без ун төп юнәлешне саклап калдык. Шул ук вакытта көн тәртибе үзәгенә барлык тармакларны үстерү драйверы буларак ясалма интеллект булдыру һәм кертү темасы кертелде. 170тән артык чара узачак, күргәзмә экспозициясендә Россиянең һәм чит илләрнең 250дән артык алдынгы IT-компанияләре һәм стартаплары үз эшләнмәләрен күрсәтәчәк”, – дип ассызыклады Р.Миңнеханов.
Төбәк җитәкчесе шулай ук республиканың цифрлы трансформация буенча төбәк лидеры булуын, электрон дәүләт хезмәтләрен кертү, ЯИ һәм киберкуркынычсызлыкны үстерү буенча ТОП-позициядә торуын әйтте.
“Безнең алда ясалма интеллект кертүгә, электрон сервислар һәм белешмәләрне үстерүгә нигезләнгән өстенлекле тармакларны комплекслы синхронлаштыру бурычы тора. Татарстанда аны хәл итү өчен барысы да бар: заманча инфраструктура булдырылган, югары технологияле компанияләр эшли, IT-югары уку йортлары һәм эксперт бергәлеге эшли», – дип белдерде ул.
Эшнең беренче көнендә форумда катнашучылар Kazan Digital Week мәгълүмати технологияләрнең бөтен өлкәсе өчен мөһим тарту ноктасына әйләнде, дип белдерделәр. ТР Фәннәр академиясе президенты Рифкать Миңнеханов әйтүенчә, форумда тәкъдим ителгән проектлар елдан-ел гамәли һәм масштаблырак була бара. Күргәзмәдә катнашу реаль нәтиҗәләр китерә. Узган ел мәгълүматлары буенча, үз стендларын тәкъдим иткән компанияләрнең 84 проценты төзелгән контрактлардан һәм килешүләрдән канәгать калган.
Татарстан Республикасы Фәннәр академиясе башлыгы киләчәктә форумның тематикасы космоска бәйле проектларга кадәр киңәергә мөмкин, дип белдерде.
“Фәнни-технологик үсешкә бәйле барлык нәрсәләр бүген үк берләштерелә. Киләчәктә бу төп корал булачак. Бүген ясалма интеллект барысын да берләштерә. Күп кенә эшләнмәләр универсальгә әйләнә һәм барлык юнәлешләрдә дә кулланыла», – диде ул.
Академик – Республика ФА бүлеге сәркатибе, Казан дәүләт мәдәният институты ректоры Роза Әхмәдиева фикеренчә, регион классик академик традицияләрне инновацион практикаларны кертү белән уңышлы яраштыра. Аерым алганда, Татарстанның иҗади уку йортларына, студентлар үз проектларын белем алганда ук гамәлгә ашыра алсын өчен, прототиплаштыру һәм бизнес-компетенция үзәкләре кертелә башлады. Мондый синергия ярдәмендә җирле югары уку йортлары үз студентларының җиңүләрен эре федераль һәм халыкара мәйданчыкларда күрә, ә укучылар үзләре фәнни тикшеренүләрне гамәлгә ашыруда предприятиеләрнең тулы канлы партнерлары булалар.
“Безнең форум-фән, бизнес, хакимият органнары очраша торган мәйданчык. Һәм, әлбәттә, бу үсеш. Бигрәк тә цифрлаштыру гасырында үз партнерларыңны, үз продуктларыңны, гамәлгә ашырылачак проектларыңны табу бик мөһим», – дип ассызыклады Р.Әхмәдиева.
Үзәк трекларның берсе «Цифровые решения в беспилотных транспортных средствах и их практические решения» юнәлеше булды. Казан университетыннан анда Чаллы институты директоры Андрей Келлер катнашачак. Ул “Пилотсыз транспорт чаралары өлкәсендә гамәли чишелешләр. Югары уку йортлары фәненең һәм мәгарифенең роле һәм урыны» темасына доклад әзерләгән.
Моннан тыш, эксперт-фәнни сессиясе кысаларында А.Келлер «Мобильлекнең интеллектуаль системалары: теория һәм үсеш перспективалары» эшен тәкъдим итәчәк. КФУның Ясалма интеллект, робот техникасы һәм системалы инженерия институты директоры Дмитрий Чикрин түгәрәк өстәл модераторы булачак.
Белгечләр әзерләү мәсьәләләренә һәм индустриаль партнерлыкның яңа форматларына багышланган «Бизнес һәм югары уку йортлары: ИТ-кадрлар әзерләүдә индустриаль партнерлыкның яңа форматлары» түгәрәк өстәле 30 октябрьдә узачак. Дискуссиядә Казан университетының мәгълүмати технологияләр һәм интеллектуаль системалар институты директоры Михаил Абрамский катнашачак.
Моннан тыш, «Экономика финтех» секциясендә «Акыллы СХ: эмпатия белән алгоритмнарны ничек дуслаштырырга һәм нәтиҗәне дөрес санарга» доклады белән КФУның Идарә, икътисад һәм финанслар институтының Маркетинг кафедрасы мөдире Наталья Каленская чыгыш ясаячак. Цифрлы технологияләр белән бәйле трек кысаларында “Цифрлы керн. Яңа мөмкинлекләр” дигән темага түгәрәк өстәл узачак. Анда докладчы һәм модератор – Казан университетының Геология һәм нефть-газ технологияләре институты директоры Данис Нургалиев һәм югары уку йортының өлкән фәнни хезмәткәре Владислав Судаков.
Казан федераль университетының күргәзмә стендында Татарстан Фәннәр академиясе экспозициясе составында КФУның Фундаменталь медицина һәм биология институты (ИФМиБ) «Медицина һәм косметология өчен инженер аксымнарының ИИ-дизайны» проектын тәкъдим итте. Проект җитәкчесе, КФУ ИФМиБ «Биофармпарк» инновацион фәнни-технологик үзәге директоры, профессор Альберт Ризванов үзлекләре яхшыртылган аксымнарның яңа вариантларын эшләү өчен ясалма интеллект куллану турында сөйләде.
Эшлекле программадан тыш, форумда алдынгы технологияләр күргәзмәсе, стартаплар конкурсы һәм вакансияләр ярминкәсе уза. Чара 31 октябрьгә кадәр дәвам итәчәк.
Материалны өлешчә яки тулысынча күчереп бастырганда, шулай ук цитаталар китергәндә КФУ матбугат хезмәтенә сылтама ясарга кирәк.
Авторы: Рузалия Хәкимуллина, КФУның мәгълүмати сәясәт департаменты, фото: Исламия Баянова